Ana Sayfa / Bilgi Merkezi / Vinç Periyodik Kontrolü ve Mevzuat
Teknik RehberTürkiye'de vinç periyodik kontrolü: 28628 sayılı yönetmelik, kontrol aralığı, test yükü, kimler yapabilir ve kontrole nasıl hazırlanılır.
Türkiye'de iş ekipmanlarının periyodik kontrolü, 25/4/2013 tarihli ve 28628 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği ile düzenlenir. Kaldırma ve iletme ekipmanları bu yönetmeliğin ekinde ayrıca ele alınır.
Yönetmelik, kontrol aralığının — standartlarda aksi belirtilmedikçe — bir yılı aşmamasını öngörür. Ayrıca kaldırma ekipmanlarının beyan edilen yükün en az 1,25 katını etkili ve güvenli şekilde kaldırıp askıda tutabilecek güçte olmasını şart koşar.
Kontrolün yapılması kadar raporun saklanması da önemlidir. İş kazası veya denetim durumunda ilk sorulan belge budur.
Periyodik kontrol iki bölümden oluşur: muayene ve test.
Muayenede taşıyıcı konstrüksiyon (kiriş, baş kiriş, bağlantılar), kaldırma grubu, halat/zincir, kanca, makara ve tambur, frenler, limit switch'ler, aşırı yük limitörü, elektrik panosu, kumanda ve ray hattı gözle ve ölçümle incelenir.
Testte ise vince yük bindirilerek fren tutuşu, limitör devreye girişi ve genel davranış doğrulanır. Test sonrası konstrüksiyon kalıcı deformasyon açısından yeniden incelenir.
Sahada en sık karşılaşılan bulgular hep aynı başlıklarda toplanır: devre dışı bırakılmış veya ayarı bozulmuş aşırı yük limitörü, çalışmayan limit switch, ayarsız fren, atma kriterini geçmiş halat, eksik veya okunmayan etiket ve kapasite yazısı, hizasız ray hattı ve bulunamayan önceki kontrol raporu.
Bunların çoğu, kontrol gününden önce yapılacak yarım günlük bir hazırlıkla giderilebilecek maddelerdir.
| Konu | Kural |
|---|---|
| Dayanak | 28628 sayılı İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği |
| Kontrol aralığı | Standartlarda aksi belirtilmedikçe en fazla 1 yıl |
| Test yükü | Beyan edilen yükün en az 1,25 katı |
| Kontrolü yapan | Yetkili kişiler / akredite muayene kuruluşları |
| Sorumluluk | İşveren |
| Kayıt | Rapor saklanır, uygunsuzluklar giderilir |
Bu tablo genel bilgilendirme amaçlıdır; yükümlülüğün kapsamı için yönetmeliğin güncel metnine ve kontrolü yapan kuruluşun yönlendirmesine bakılmalıdır.
| Terim | Ne anlama gelir? |
|---|---|
| Periyodik kontrol | İş ekipmanının belirli aralıklarla yetkili kişilerce muayene ve test edilmesi. |
| Test yükü | Kontrol sırasında vince bindirilen, beyan yükünün belirli bir katı olan yük. |
| Beyan edilen yük | Vincin etiketinde yazan nominal kaldırma kapasitesi. |
| Uygunsuzluk | Kontrolde tespit edilen, giderilmesi gereken eksiklik. |
Yönetmelik, standartlarda aksi belirtilmedikçe aralığın bir yılı aşmamasını öngörür. Kullanım koşulları ağırsa veya ilgili standart daha kısa aralık öngörüyorsa süre kısalır.
Mevzuat 'yetkili kişiler' tanımını kullanır; uygulamada bu, ilgili yetkinliğe sahip kişiler ve akredite muayene kuruluşlarıdır. Kontrolü yaptıracak işletmenin, kuruluşun yetki kapsamını teyit etmesi doğru olur.
Uygunsuzluğun ağırlığına bağlıdır. Güvenliği doğrudan etkileyen bulgularda ekipman giderilene kadar kullanılmaz; daha hafif bulgularda süre verilir. Her hâlükârda giderme sorumluluğu işverendedir.
Açıklık, tonaj ve kaldırma yüksekliğini yazın — teknik ekibimiz aynı gün dönüş yapsın.
